logoATD Czwarty Świat Polska

Parlamenty narodowe mogą zrobić więcej aby promować prawa człowieka

Thomas Hanmarberg, Pełnomocnik Rządu ds. Praw Człowieka, Rada Europy - 16 lutego 2009
Wtorek 24 lutego 2009.

Idealny parlamentarzysta powinien być również obrońcą praw człowieka.

Wybrani reprezentanci narodowych instytucji parlamentarnych powinni stawiać na pierwszym miejscu promowanie wolności oraz obronę sprawiedliwości. Potrzebne jest bardziej szczegółowe ustalenie dotyczące tego jak przeciwdziałać zaniechaniom w zakresie praw człowieka. Praca parlamentarna może również pomóc w rozwoju zrównonoważonej kultury praw człowieka w przyszłości.

Rola, jaką odgrywa parlament w uchwalaniu prawodastwa jest kluczowa w budowaniu systemu sprawiedliwości opartego na prawach. Poprzez proces ratyfikacji parlamenty zajmują stanowisko w sprawie międzynarodowych - również Europejskich - konwencji praw człowieka. Ustanawianie oraz ratyfikacja prawa musi się ze sobą wiązać w taki sposób, aby prawa narodowe były odbiciem międzynarodowych ustaleń dotyczących praw człowieka. Bardzo znaczące w tej kwestii jest włączenie Europejskiej Konwencji Praw Człowieka jako prawo krajowe we wszystkich państwach członkowskich Rady Europy.

Nowe propozycje prawa powinny być analizowane przez parlamenty aby upewnić się, że są one zgodne z Europejską konwencją Praw Czlowieka. Nowopowstające prawo zwyczajowe Europejskiego Trybunału Praw Człowieka powinno być śledzone na poziomie narodowym w celu sprawdzenia czy istniejące prawa krajowe sa zgodne z systemem prawnym Trybunału.

Parlamentarne Zgromadzenie Rady Europy wielokrotnie podkreślało rolę parlamentów narodowych w nadzorowaniu przeprowadzania sądów przez Trybunał Strasburgu. Niestety, niektóre państwa wciąż zwlekają z dostosowaniem się do wymagań Trybunału, szczególnie jeśli chodzi o ogólne wymagania w celu zapobiegania dalszym tego typu naruszeniom prawa w przyszłości.

Ustanawianie prawa nie jest jedynym aspektem pracy parlamentu dotyczącym praw człowieka. Odpowiednie zastosowanie budżetu państwa ma również daleko sięgające konsekwencje dla praw jednostki. Konwencja Narodów Zjednoczonych dotycząca praw dziecka ustala, że państwa powinny powziąć wszystkie dostępne środki w celu realizacji praw określonych w tym porozumieniu. Międzynarodowy Pakt Praw Gospodarczych, Socjalnych i Kulturalnych ma podobne założenie. Celem jest zasygnalizowanie, że prawa sprecyzowane w tych umowach powinny być brane pod uwagę w pierwszej kolejności kiedy podejmuje się decyzje dotyczące rozdzielenia dostępnych środków. Parlament powinien zanalizować wymiar prawny rocznego projektu budżetowego zanim zostanie podjęta ostateczna decyzja.

Promowanie i ochrona większości praw człowieka wymaga środków finansowych. Na przykład, zapewnienie prawa do edukacji i należytej opieki zdrowotnej są przedsięwzięciami dużej wagi, które wymagają dużego nakładu budżetowego.

Analiza budżetowa ukierunkowana na prawa człowieka powinna obejmować dokładną analizę sytuacji najbardziej bezbronnych grup społecznych, takich jak dzieci z problemami, ludzi starszych oraz niepełnosprawnych. Reguły praw człowieka podkreślają, że sytuacja tych oraz innych pokrzywdzonych grup powinna być postrzegana jako wspólna odpowiedzialność, a nie tylko odpowiedzialność organizacji charytatywnych. (…)

Kilka europejskich parlamentów narodowych powzięło konkretne plany działań w zakresie praw człowieka. Niektóre z nich powstały zgodnie z wymaganiami prawnymi lub zostały zainspirowane poprzez międzynarodowe pakty i konferencje. Przykładem są projekty na temat praw dzieci, równości płci, praw osób niepełnosprawnych oraz zwalczania handlu ludźmi.

Duża liczba parlamentów w Europie ma w swoim składzie członków, którzy bronią praw ludzkich. Wielu z nich jest również członkami Rady Europejskiego Zgromadzenia Parlamentarnego. Ich podwójna rola, jako krajowi oraz europejscy parlamentarzyści jest ważnym czynnikiem w promowaniu praw człowieka, rządów praw i demokracji na poziomie lokalnym. Inni pochodzą ze społeczeństw mniejszościowych i reprezentują ich sprawy.

Znaczenie takich głosów w debacie parlamentarnej nie może być lekceważone. Dlatego, zasady które zapewniają immunitet tym, którzy zostali wybrani powinny być respektowane.

W demokracji parlamentarnej, rząd powinien mieć wsparcie parlamentu. Jednak ta zależność nie działa w drugą stronę - parlamenty nie potrzebują aprobaty organu wykonawczego. Jako wybrany organ mają swoją odrębną rolę i mogą wypracować własne metody działania. Każdy rząd potrzebuje parlamentu, który będzie czuwał nad tym, żeby nie zapomniano o deklaracjach na temat praw człowieka.

Thomas Hanmarberg, Pełnomocnik Rządu ds. Praw Człowieka, Rada Europy

Oryginal: http://www.coe.int/t/commissioner/Viewpoints/default_en.asp

Strona zrealizowana przy pomocy SPIP