Czyżby to był tylko zwykły zbieg okoliczności?

Za kilka dni na scenie warszawskiego Teatru Roma zespół słynnego spektaklu Les Misérables (Nędznicy) zacznie wykonywać, wieczór po wieczorze, pieśni oddające honor walczącym o swoją godność biedakom Francji XIX wieku..

Przez najbliższych kilka lat nie tylko Polacy, ale prawdopodobnie także odwiedzający Warszawę turyści z całego świata, będą słuchać, a potem nucić sobie takie słowa*:

Kiedy kończy się dzień, to zrobiłeś się starszy

Tylko bliżej do grobu

Albo z kolei takie :

Słuchaj kiedy śpiewa lud

Kiedy wstanie świat

Czy ktoś będzie jeszcze pamiętał, że premiera « Les Misérables » w Warszawie miała miejsce w trakcie Europejskiego roku walki z ubóstwem i wykluczeniem społecznym, na trzy tygodnie przed doniosłym wydarzeniem, jakim jest 17 października, międzynarodowy dzień solidarności w zwalczaniu nędzy?

Nie to jednak jest najważniejsze! Przede wszystkim warto postawić sobie pytanie : Czy wszyscy mamy świadomość, że zarówno w Polsce, jak i w całej Europie żyją dzisiaj i walczą o swoją godność tysiące takich ludzi jak Fantine, Eponine, Cosette, Marius i Jean Valjean ?

Znam takie matki jak Fantyna, które muszą – albo są do tego przymuszane – rozdzielić się ze swymi dziećmi tylko dlatego, że przyszło im żyć w skrajnym ubóstwie.

Znam takich mężczyzn jak Jean Valjean, którzy starają się wszelkimi siłami odmienić swoje życie, ale ciągnąca się za nimi przeszłość dopada ich nieubłaganie.

Spotykam też wszędzie takich jak Javert. On jest symbolem codziennej świadomości, że ma się długi do spłacenia, że rodzina pragnąca odbudować swoje życie, jeśli chce przeżyć korzystając z zasiłku, nie ma prawa być razem, i że wszyscy wokół osądzają cię negatywnie.

Tak, ta opowieść, która rozgrywać się będzie teraz setki razy na deskach Teatru Roma, to historia całkiem współczesna. Będzie nam się podobała ! Będziemy ją oklaskiwać ! Wielu z nas wybierze się na ten spektakl powtórnie, ja - z całą pewnością !

Dlatego mam nadzieję - dzisiaj, gdy jeszcze trwa Europejski rok walki z ubóstwem i wykluczeniem społecznym - że porywająca siła musicalu Les Misérables wzbudzi w nas także wolę działania i staniemy się autentycznymi sprzymierzeńcami ludzi najbardziej ubogich i wykluczonych.

Wyrażam tę nadzieję, z całą skromnością powtarzając za wielkim Wiktorem Hugo słowa, jakie skierował on, jako poseł do Zgromadzenia Narodowego, do swoich kolegów parlamentarzystów:

Nie jestem, Panowie, z tych, co wierzą, że można usunąć cierpienie z tego świata. Cierpienie jest boskim zarządzeniem. Ale należę do tych, którzy myślą i twierdzą, że można pokonać nędzę.

Zwróćcie dobrze uwagę: nie mówię „zmniejszyć”, „osłabić”, „ograniczyć”, „powstrzymać”, ale mówię „pokonać”. Nędza jest chorobą ciała społecznego podobnie jak trąd był chorobą ciała ludzkiego. Nędza może zniknąć, tak jak zniknął trąd. Pokonać nędzę! Tak, to jest możliwe. Prawodawcy i rządzący muszą myśleć o tym bez przerwy, ponieważ w tej materii, jak długo nie zrobi się tego, co można zrobić, obowiązek pozostaje niewypełniony. (...)

Ustanowiliście prawa przeciwko anarchii, ustanówcie teraz prawa przeciwko nędzy!

W ślad za apelem Wiktora Hugo proponuję więc nam wszystkim, żyjącym dziś, w roku 2010, w Polsce: nie bądźmy obojętni, zacznijmy działać.

Wraz z ruchem ATD Czwarty Świat kieruję dziś do Was, drodzy Przyjaciele, trzy konkretne propozycje:

 Podpiszcie się pod Apelem Kieleckim z 10 grudnia 2008 domagającym się pełnej ratyfikacji przez Polskę Europejskiej Karty Społecznej uchwalonej przez Radę Europy. www.atd.org.pl/article328.html

 Poprzyjcie europejski apel: Skończyć z biedą dzieci od zaraz! www.atd.org.pl/article498.html

 Podzielcie się z nami swoimi refleksjami na temat końcowego przesłania konferencji, która miała miejsce w Warszawie w maju 2010. Tekst przesłania znajdziecie poniżej (plik pdf). Na Wasze uwagi, pomysły konkretnych działań i sugestie, jak poprawić istniejące przepisy prawa, czekamy pod adresem: atd-warszawa@neostrada.pl

Pierre Klein, Koordynator ATD Polska, 17 września 2010.

* Cytaty z piosenek "Les Miserables" (przekład Daniel Wyszogrodzki)